Przejdź do głównej zawartości

De domo Mika

O kim mowa? Oczywiście, że nie o mnie, wszak ja de domo1 Filipek. Jest to natomiast nazwisko panieńskie, rodowe mojej mamy – Marii, a zarazem jest to nazwisko, które nosi moja babcia (Maria Mika) i jej synowie (i ich dzieci). W naszej rodzinie siedmiu nam znanych pokoleń wstecz mamy 41 osób, które nosiły lub noszą do tej pory to nazwisko. To trochę mniej niż Filipków, ale to wciąż nie najgorszy wynik.

Według Słownika nazwisk współcześnie w Polsce używanych2 pod red. prof. Kazimierza Rymuta liczba osób noszących w Polsce to nazwisko wynosi 8869. Słownik ten liczy dziesięć tomów i był wydawany w latach 1992-1994. W nowszej publikacji Jarosława Macieja Zawadzkiego3 pojawia się zawrotna liczba 10 247 osób! W dwóch innych pracach prof. Kazimierza Rymuta, w zbiorze Nazwiska Polaków4 oraz w późniejszym wydaniu Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny5 zanotowano, że po raz pierwszy nazwisko Mika zapisano w 1392 r.

Skąd pochodzi to nazwisko i jakie ma znaczenie? Okazuje się, że sprawa nie jest jednoznaczna.

MIKA

a) Najczęściej6 opisywane jest jako nazwisko odimienne pochodzące od imienia Mikołaj. Jest to imię pochodzenia greckiego, od Nicólaus (nike 'zwycięstwo', -laos 'lud'). W języku łacińskim przejęte jako Nicolaus. Imię znane jest w Polsce od XII w.

b) Bardzo zaskakujące pochodzenie podaje Henryk Martenka (Jan Chryzostom Przydomek) na swoim blogu poświęconym tematyce imion i nazwisk7. Pisze on o tym, że nazwisko Mika ma wysoką frekwencję, ponieważ prawdopodobnie pochodzi od gwarowego czasownika mikać, który oznaczał tyle co 'krzyczeć, mruczeć, fikać'.

c) Można zinterpretować to nazwisko również jako nazwisko odapelatywne pochodzące od rzeczownika mika (inaczej łyszczyk), oznaczającego kamień, minerał mieniący się w świetle. Nazwa mika pochodzi od łac. mica – ziarno lub micare – błyszczeć. 


______________________________________________________________________________________
1 łac. de domo – z domu. Wyrażenie używane przy wymienianiu nazwiska panieńskiego kobiety.
2 Wersja elektroniczna Słownika pod adresem: http://herby.com.pl/indexslo.html [dostęp: 24.05.2017 r.].
3 J.M. Zawadzki, 1000 najpopularniejszych nazwisk w Polsce, Warszawa 2002, s. 176.
4 K. Rymut, Nazwiska Polaków, Wrocław-Warszawa-Kraków 1991, s. 189.
5 K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, Kraków 2001, t. II, s. 97.
6 Tak opisują je: K. Rymut, dz. cyt. (Nazwiska Polaków – s. 189, Nazwiska Polaków. Słownik.... - s. 96), J.M. Zawadzki, dz. cyt. s. 176 [przy nazwisku Mikołajczyk]. Wspomina o tym także H. Martenka (Jan Chryzostom Przydomek) w książce: Skąd się wzięło moje nazwisko?, Bydgoszcz 2006, s. 172, przy okazji opisywania pochodzenia nazwiska Korwin-Mikke.
7 Adres bloga: http://nazwisko.blogspot.com/search/label/Mika [dostęp: 29.05.2017 r.].

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Babcia po kądzieli

Po kądzieli – to zwrot określający naszych przodków w linii żeńskiej, czyli krewnych matki, zatem babcia po kądzieli, to mama mojej mamy, czyli Maria Mika, o której wspominałam w poprzednim poście 1 . W moim cyklu poszukiwań pochodzenia nazwisk rodzinnych skupię się na podążaniu za panieńskimi nazwiskami kobiet. Dziś opiszę nazwisko panieńskie mojej babci – Marii, inaczej mówiąc Marii z domu Ferensztajn. FERENSZTAJN Wśród nazwisk przeze mnie wybranych Ferensztajn to nazwisko na swój sposób wyjątkowe, ponieważ nie jest to nazwisko rodzime, lecz obce. Jak można się domyślić jest to nazwisko pochodzenia niemieckiego, a nawet konkretniej - austriackiego (doszukujemy się pochodzenia tej gałęzi rodzinnej w okolicach Tyrolu). Forma fonetyczna nazwiska – Ferensztajn – wskazuje na to, że jest to nazwisko, które uległo procesowi polonizacji (spolszczeniu). Pierwotna forma tego nazwiska to Fernstein. Przodkowie mojej babci nosili to nazwisko właśnie jeszcze w formie oryginalnej. Od ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Nowak, Nowacki, Nowicki

Nowicki – bingo! A właściwie to Nowicka, gdyż już tradycyjnie podejmuję tematykę nazwisk panieńskich kobiet w mojej rodzinie. Dzisiaj sięgam najgłębiej, ponieważ opisuję nazwisko panieńskie mojej praprababci Marianny Filipek, która z domu była Nowicka. Owa praprababcia była matką mojego pradziadka Stanisława Filipka, który z kolei był ojcem mojego dziadka Mieczysława Filipka. To z kolei tata mojego taty, czyli dla mnie dziadek po mieczu. A żoną dziadka Mieczysława jest babcia Stanisława Filipek z domu Korycińska i tym samym cała historia pięknie nam się łączy. Genealogiczne koło zatacza :) NOWICKI Jest to nazwisko ściśle związane z najpopularniejszym polskim nazwiskiem – Nowak. Wielu badaczy 1 odsyła właśnie do tego nazwiska lub też do jego pochodnych, czyli do nazwisk Nowacki, Nowakowski. Po raz pierwszy zapisano je w 1445 roku. Taką datę potwierdza zarówno Andrzej Karlikowski, jak i Kazimierz Rymut 2 . Ci dwaj panowie zgadzają się również w kwestii pochodzenia tego nazwis...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Gorliwy Grzegorz

Zagadkowy tytuł nie odnosi się do jakiejś niesamowitej historii rodzinnej (przynajmniej ja takiej nie kojarzę), lecz ma ścisły związek semantyczny z nazwiskiem, które dzisiaj opiszę. Aleksandra Mika z domu Grzegorczyk to dla mnie prababcia ze strony mamy, gdyż jest to mama mojego dziadka Kazimierza, który z kolei jest tatą mojej mamy – Marii Filipek (de domo Mika 1 ). Po napisaniu tego zdania stwierdzam odkrywczo prawdę starą jak świat, że praca genealoga to istny labirynt wrażeń, a opisywanie koligacji rodzinnych i tego kto jest kim, a tym bardziej - kto jest kim dla kogo, to fascynujące wyzwanie. Z jednej strony, gdy się to czyta odnosi się słuszne i uzasadnione wrażenie, że jest to skomplikowany kłębek wzajemnych zależności, w którym w pewnym momencie człowiek zaplątuje się tak, iż potrzebuje do wydostania się z tego typu tarapatów co najmniej wybawczyni Ariadny. Zaś z drugiej strony, oczywistym jest jednak fakt, że przecież to wszystko jest takie logiczne i klarowne – przecież k...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej